رشته پزشکی یکی از محبوبترین و پرطرفدارترین رشتههای دانشگاهی در ایران و جهان است. هدف از این رشته، تربیت پزشکانی آگاه، مسئول و توانمند برای تشخیص، درمان و پیشگیری از بیماریهای انسان است. دانشجویان پزشکی در طول تحصیل خود، علاوه بر آشنایی با ساختار و عملکرد بدن انسان، مهارتهای بالینی، ارتباط با بیمار و تصمیمگیریهای حیاتی را نیز میآموزند. در ادامه به معرفی رشته پزشکی می پردازیم. اگر شما هم جز علاقه مندان رشته پزشکی هستید تا آخر این مقاله با ما گروه آموزشی دکتر محسن رضازاده همراه باشید.
مدت زمان تحصیل در رشته پزشکی
تحصیل در رشته پزشکی معمولاً ۷ سال به طول میانجامد و شامل سه مرحله اصلی است:
- علوم پایه (۲ سال): آشنایی با دروس پایهای مانند آناتومی، فیزیولوژی، بیوشیمی و بافتشناسی.
- فیزیوپاتولوژی (۱ سال): مطالعه ارتباط میان ساختار بدن و بیماریها.
- کارورزی و کارآموزی بالینی (۴ سال): حضور در بیمارستانها، آموزش عملی، معاینه بیماران و یادگیری روشهای درمان.
در پایان این دوره، دانشجویان عنوان دکترای عمومی پزشکی (MD) را دریافت میکنند. برای کسب اطلاعات بیشتر و آشنایی با سایر رشته های تحصیلی علوم تجربی می توانید مقالات موجود در سایت را مطالعه کنید.
دروس رشته پزشکی
دروس رشته پزشکی ترکیبی از علوم پایه، بالینی و مهارتهای تخصصی است. برخی از مهمترین دروس عبارتاند از:
۱- مرحله اول دروس علوم پایه
دروس عمومی: در این مرحله باید حداقل ۸ واحد از ۲۴ واحد الزامی تا قبل از آزمون جامع علوم پایه پزشکی پشت سر گذاشته شود.
دروس پایه: حداقل ۴۶.۵ واحد از ۶۹.۵ واحد پایه الزامی باید تا قبل از آزمون جامع علوم پایه پزشکی پشت سر گذاشته شوند.
سپس دانشجویان در آزمون علوم پایه پزشکی شرکت کرده و در صورت کسب نمره قبولی می توانند به مرحله بعدی آموزش ها راه یابند.
۲- مرحله دوم دروس مقدمات بالینی
تعداد واحدهای اختصاصی مرحله مقدماتی بالینی ۲۹ واحد است. تعداد واحدهای شناور بین مراحل علوم پایه و مقدمات بالینی ۱۵ واحد از دروس پایه است.
۳- مرحله سوم کارآموزی
حداقل طول مرحله کارآموزی ۲۱ ماه است که بر حسب سیاست های دانشکده ها می تواند به دو بخش کارآموزی ۱ (استیودنتی) و کارآموزی ۲ (اکسترنی) تقسیم شود. تعداد واحدهای نظری مرحله کارآموزی به صورت الزامی ۳۱ واحد است. تعداد واحدهای کارآموزی بالینی به صورت الزامی ۶۳ واحد معادل ۲۱ ماه است. تعداد واحدهای نظری شناور بین مرحله مقدمات بالینی و کارورزی به صورت الزامی ۷ واحد از دروس تخصصی است. سپس نوبت به شرکت در آزمون جامع پیش کارورزی می رسد.
دانشجویان برای شرکت در این آزمون باید تمام واحدهای درسی پایه، تخصصی مربوط به مراحل مقدمات بالینی و کارآموزی را با موفقیت پشت سر گذاشته باشند. برای ورود به مرحله بعد یعنی کارورزی حتماً باید نمره قبولی در آزمون پیش کارورزی به دست آید.
۴- مرحله چهارم کارورزی
طول دوره کارورزی ۱۸ ماه است
تعداد واحدهای الزامی کارورزی ۵۶ واحد است.
۱ ماه از مرحله کارورزی به مرخصی استحقاقی کارورزان اختصاص می یابد.
در نهایت با اتمام این دوره و برای فارغ التحصیلی دانشجویان می بایست در آزمون عملی صلاحیت های بالینی شرکت کرده و نمره قبولی را در آن به دست بیاورند.
مهارت های لازم برای موفقیت در رشته پزشکی
برای موفقیت در رشته پزشکی، تنها علاقه کافی نیست. دانشجوی پزشکی باید ویژگیهای زیر را داشته باشد:
- حافظه قوی و توانایی مطالعه طولانیمدت
- دقت بالا و توجه به جزئیات
- مهارت ارتباطی عالی با بیماران
- روحیه همدلی و مسئولیتپذیری
- توانایی تصمیمگیری سریع در شرایط بحرانی
اگر هنوز در مرحله انتخاب رشته هستید و نمیدانید آیا پزشکی گزینه مناسبی برای شماست یا خیر، حتماً از خدمات مشاوره انتخاب رشته دانشگاه مرکز مشاوره تحصیلی دکتر محسن رضازاده استفاده کنید. دکتر رضازاده میتواند بر اساس علاقه، استعداد و بازار کار آینده، بهترین مسیر تحصیلی را به شما پیشنهاد دهد تا انتخابی آگاهانه و مطمئن داشته باشید.
بازار کار رشته پزشکی
یکی از مهمترین دلایل محبوبیت رشته پزشکی، بازار کار گسترده و درآمد بالا است. پزشکان میتوانند در بیمارستانهای دولتی، کلینیکهای خصوصی، مراکز درمانی، یا حتی بهصورت مستقل (مطب شخصی) فعالیت کنند. همچنین در پستهای مدیریتی بیمارستانها و مراکز درمانی نیز از فارغالتحصیلان دوره پزشکی عمومی استفاده می شود. با افزایش سطح تحصیلات و ورود به دوره های تخصص و فوق تخصص امکان بازکردن مطب شخصی نیز برای فارغ التحصیلان این رشته وجود خواهد داشت که میتواند روی درآمد آنها نیز تاثیر مستقیم و بسزایی داشته باشد.
علاوه بر تمام موارد بالا که به صورت معمول برای رشته پزشکی به عنوان بازار کار تعریف میشوند فارغ التحصیلان این رشته می توانند در مجموعه های ورزشی، تیم های ورزشی، سازمان ها و ادارات مختلف و همچنین در هر مرکزی که نیاز به استفاده از خدمات پزشک عمومی دارند استخدام شوند.
گرایش های رشته پزشکی
شورای عالی برنامه ریزی علوم پزشکی با همکاری وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی هر چند سال به چند سال برنامه آموزشی رشته های مختلف زیر مجموعه خود را به همراه گرایش های مختلف مربوط به آن را تعریف کرده و در اختیار کاربران قرار میدهد. در هر بار بازنگری صورت گرفته در سرفصل ها و دروس تعیین شده برای هر رشته و همچنین گرایش های مختلف تغییرات ایجاد می شود.
طبق آخرین بازنگری به عمل آمده به عنوان برنامه آموزشی دوره پزشکی عمومی برای این رشته هیچگونه گرایشی تعریف نشده و دانشجویان و علاقهمندان برای انتخاب گرایش های تخصصی می توانند در مقطع تحصیلی بالاتر اقدام کنند.
کاربردهای رشته پزشکی
در مبحث کاربردهای رشته پزشکی به موارد مختلف میتوان اشاره نمود. پزشکان در هر جامعهای در صف اول مبارزه برای سلامت افراد جامعه قرار دارند و تمام خدمات خود را برای داشتن جامعهای کاملاً سالم و بهداشتی ارائه می نمایند. از این رو اولین و مهمترین کاربرد از کاربردهای رشته پزشکی را می توان به تربیت و آموزش افرادی با دانش و با مهارت در این زمینه در نظر گرفت.
از دیگر کاربردهای رشته پزشکی میتوان به افزایش و ارتقاء کیفیت ارائه خدمات پزشکی و همچنین تولید تجهیزات پزشکی اشاره کرد. جامعه علمی کشور نیاز به داشتن افراد متخصص برای تحقیقات بیشتر در زمینه های مختلف پزشکی است و رشته پزشکی این مسئولیت را نیز در دانشگاه های کشور به عهده گرفته است. تربیت متخصصین حرفه ای برای درمان بیماری های نادر و جلوگیری از شیوع اپیدمی ها در سطح جامعه با ارائه راهکارهای منطقی از دیگر کاربردهای است که می توان برای رشته پزشکی در نظر گرفت.
درآمد رشته پزشکی
یکی از مورد علاقه ترین بحث های مربوط به رشته های مختلف بحث درآمد است. درآمد رشته پزشکی نیز مانند سایر رشته ها به عوامل مختلفی بستگی دارد و وجود هر کدام از عوامل موثر بر این موضوع میتواند باعث افزایش درآمد دانش آموختگان رشته شود. دقت داشته باشید که وجود عوامل موثر بر درآمد دانش آموختگان دوره پزشکی عمومی تنها مربوط به کشورمان بوده و در سایر کشورها نیز چنین شرایطی وجود دارد. از مهمترین و اصلی ترین عوامل موثر بر درآمد رشته پزشکی می توان به موارد زیر اشاره کرد:
- سطح تحصیلات از اصلیترین این موارد است که تأثیر فوقالعاده زیادی بر روی درآمد نهایی سالانه پزشکان خواهد داشت.
- میزان تجربه یکی دیگر از عوامل موثر بر درآمد این افراد است که حتی برای فارغ التحصیلان دوره پزشکی عمومی نیز دارای اهمیت خواهد بود.
- نوع تخصص یکی دیگر از عوامل موثر بر درآمد پزشکان در جامعه ما است.
- نوع فعالیت و ردیف شغلی تعریف شده در مراکز درمانی از دیگر این عوامل است.
- میزان مهارت ها و حسن شهرت از دیگر عواملی است که می تواند بر روی میزان درآمد رشته پزشکی تاثیر مستقیم داشته باشد.
با تمام این شرایط و عوامل درآمد رشته پزشکی نسبت به سایر رشته ها قابل توجه بوده و دانش آموختگان این رشته می توانند درآمد قابل توجهی را به خط بعد از به پایان رساندن دوره پزشکی عمومی برای خود متصور باشند.
میزان درآمد دانش آموختگان رشته پزشکی در کشورهای مختلف تفاوتهایی با یکدیگر دارند. البته این تفاوت ها تنها به کشورهای مختلف مربوط نشده و میزان مهارت ها و تخصص ها و همچنین تجربه پزشکان نیز میتواند در رقم زدن این تفاوت تاثیر داشته باشد. اگر بخواهیم در آمده دانش آموختگان رشته پزشکی در کشورهای مختلف را که به تازگی وارد چرخه بازار کار شده اند مورد بررسی قرار دهیم، اعداد و ارقام زیر نتیجه خواهند شد:
- در کشور کانادا تازه واردان رشته پزشکی در بازار کار می توانند درآمد ۱۶ تا ۲۰ هزار دلاری در ماه برسند.
- در کشور آمریکا نیز تازه واردان این رشته میتوانند درآمدهای ۱۶ تا ۲۲ هزار دلاری را در ماه برای خود رقم بزنند که این میزان درآمد در سال چیزی حدود ۲۳۰ هزار دلار خواهد بود.
- میزان درآمد پزشکان عمومی تازه کار در کشور استرالیا ۱۴ تا ۱۶ هزار دلار در ماه است.
- در آلمان پزشکان عمومی تازه کار می توانند به درآمد در حدود ۱۰ هزار یورو در ماه برسند. کشورهای فرانسه، سوئد و سوئیس نیز تقریباً شرایط مشابهی با آلمان در این زمینه دارند.
دقت داشته باشید که تمام درآمدهای که در بالا به آنها اشاره کردیم برای پزشکان عمومی هستند که به تازگی فارغ التحصیل شده و هنوز تجربه آنها به دو سال نرسیده است. درآمد پزشکان با تجربه بیش از دو سال افزایش قابل توجهی داشته و در صورت داشتن تخصص های رشته پزشکی نیز این میزان درآمد بازهم با افزایش قابل توجه روبرو خواهد بود.
ادامه تحصیل در رشته پزشکی
تحصیل در رشته پزشکی در ایران ۷ تا ۹ سال به طول می انجامد. دقت داشته باشید که ۷سال ابتدایی تحصیل در این رشته مربوط به گذراندن واحدهای درسی و دو سال انتهایی نیز مربوط به دوره کارآموزی بالینی یا همان دوره اینترنی میشود. اما لازم دانست این تا شرایط ادامه تحصیل در رشته پزشکی را بعد از به پایان رسیدن این دوره ۷ تا ۹ ساله را نیز برای شما بررسی نماییم.
شرایط ادامه تحصیل در رشته پزشکی با سایر رشته های گروه تجربی و گروه های ریاضی و انسانی تفاوت هایی دارد. فارغ التحصیلان این رشته بعد از گذراندن این دوره به عنوان پزشک عمومی وارد جامعه شده و می توانند در پست های مختلف وارد بازار کار شوند. اما امکان ادامه تحصیل و رسیدن به یک تخصص خاص در علم پزشکی نیز برای علاقهمندان در دانشگاه های ایران فراهم آمده است.
علاقهمندان بعد از اتمام دوره پزشکی عمومی می توانند در یکی از گرایش های مورد علاقه و مورد نظر خود وارد دوره تخصص شوند که این دوره معمولاً برای اکثر گرایش ها ۴ سال به طول می انجامد. بعد از پایان دوره تخصص نیز امکان ادامه تحصیل در مقطع فوق تخصص در رشته پزشکی برای علاقهمندان وجود دارد. رشته پزشکی مقطع تخصص دارای گرایش های بسیار زیادی است و علاقهمندان میتوانند با توجه به شرایط و علایق خود به دنبال حضور در هر یک از این گرایش ها بروند. از جمله محبوبترین گرایش های رشته پزشکی در مقاطع بالاتر می توان به موارد زیر اشاره نمود:
- بیهوشی که دارای فلوشیپ های بیهوشی قلبی، درد در بیهوشی، بیهوشی کودکان، بیهوشی مغز و اعصاب و … می شود.
- پوست که فلوشیپ آن آسیب شناسی پوستی است.
- رادیولوژی که از جمله فلوشیپ های آن می توان به رادیولوژی زنان و یا رادیولوژی مداخله ای اشاره کرد.
- طب اورژانس
- جراحی عمومی با فلوشیپ های جراحی سرطان، جراحی عروق و …
- داخلی
- نورولوژی
- جراحی مغز و اعصاب با فلوشیپ های جراحی ستون فقرات، اطفال، عروق و …
- زنان و زایمان با فلوشیپ های ناباروری و نازایی، پریناتولوژی و …
رشته پزشکی در جهان
رشته پزشکی در جهان نیز دقیقاً مانند ایران یکی از رشته های پرطرفدار و محبوب محسوب میشود و علاقهمندان زیادی هر ساله برای ورود به این رشته اقدام می نمایند. چه در دوره های پزشکی عمومی و چه در دوره های تخصصی و فوق تخصصی شاهد ورود علاقهمندان ایرانی نیز به این رشته در بهترین دانشگاه های پزشکی در سطح جهان نیز هستیم.
به دلیل نیاز مبرم به خدمات پزشکی و همچنین در بخش های تحقیقاتی مربوط به علوم پزشکی، برترین دانشگاه های جهان هر ساله شرایط لازم برای ورود بهترین دانشجو ها را به محیط های آموزشی فراهم می نمایند. دانش آموختگان رشته پزشکی در سطح جهانی و بینالمللی نیز جایگاه اجتماعی فوقالعاده بالایی داشته و نگاه افراد جامعه به پزشکان نگاهی حاکی از احترام و غبطه است.
وقتی شما با سپری کردن یکی از دوره های تخصصی یا فوق تخصصی مدت ۹ تا ۱۴ سال از عمر خود را وقف به تحصیل در بهترین دانشگاه های جهان می نمایید عملاً میبایست نتایج این تلاش بسیار زیاد را نیز در زندگی خود مشاهده کنید. رسیدن به درآمدهای بالا و قرار گرفتن در یک جایگاه اجتماعی عالی از جمله اصلیترین پیامدها و نتایج حاصل از این سخت کوشی دانش آموختگان رشته پزشکی در جهان هستند.
برای اینکه شناخت شما نسبت به رشته پزشکی در جهان افزایش پیدا کند و دید بهتری نسبت به آموزش های پزشکی و بازار کار این رشته در جهان پیدا کنید لازم دانستیم تا ابتدا به معرفی برترین دانشگاه های جهان در رشته پزشکی پرداخته و سپس بازار کار این رشته در سطح بین المللی را نیز از نظر میزان درآمد برای شما مورد بررسی قرار دهیم.
برای معرفی برترین دانشگاه های جهان در رشته پزشکی سراغ استاندارد QS رفته ایم. طبق آخرین بازنگری صورت گرفته در سایت این استاندارد برای برترین دانشگاه های رشته پزشکی در جهان رتبه های اول تا دهم به ترتیب به دانشگاه های زیر تعلق میگیرد:
- دانشگاه هاروارد آمریکا
- دانشگاه آکسفورد انگلیس
- دانشگاه جان هاپکینز آمریکا
- دانشگاه کمبریج انگلستان
- دانشگاه استنفورد آمریکا
- دانشگاه ماساچوست (MIT) آمریکا
- دانشگاه کارولینسکا در سوئد
- دانشگاه UCL انگلستان
- دانشگاه کالیفرنیا آمریکا
- امپریال کالج لندن
اگر بخواهیم برترین دانشگاه های آسیا در رشته پزشکی را بر اساس همین استاندارد برای شما ردیف کنیم دانشگاه ملی سنگاپور، دانشگاه ملی سئول در کره جنوبی و دانشگاه توکیو در ژاپن به ترتیب ۳ دانشگاه برتر رشته پزشکی در قاره آسیا خواهند بود. در میان دانشگاه های ایرانی نیز دانشگاه علوم پزشکی تهران در رتبه ۲۸۲ برترین دانشگاه های جهان در رشته پزشکی قرار گرفته است.
شرایط تحصیل در رشته پزشکی برای دانش آموختگان سایر رشته ها
بسیاری از افراد بعد از به پایان رساندن دوره کارشناسی و کارشناسی ارشد در سایر رشته های علوم تجربی و ریاضی و حتی انسانی به دنبال ورود به رشته پزشکی هستند و اطلاعات لازم در این زمینه را دنبال می نمایند. اولاً باید در نظر بگیرید که رشته پزشکی یک رشته کاملاً مجزا نسبت به مجموعه کارشناسی رشته های زیر گروه علوم تجربی مانند انفورماتیک پزشکی یا مهندسی پزشکی و حتی مامایی و هوشبری است. از این رو صرف اینکه شما در یکی از این رشته ها تحصیل کرده باشید نمی توانید به عنوان پزشک عمومی وارد جامعه شده و یا برای ادامه تحصیل سراغ تخصص های رشته پزشکی بروید.
اما با این حال وزارت بهداشت طبق شرایط خاصی برای علاقهمندان این امکان را فراهم کرده تا بعد از به پایان رساندن دوره کارشناسی در برخی از رشته ها بتوانند دوباره وارد چرخه تحصیل در رشته پزشکی از ابتدا شوند. دقت داشته باشید که امکان معادل سازی واحدهای گذرانده شده در این چرخش رشته برای علاقهمندان در نظر گرفته نشده و کاربران می بایست ۷ تا ۹ سال دوره پزشکی عمومی را به صورت کامل در دانشگاه سپری نمایند. امکان انجام این فرایند نیز تنها برای برخی از رشته ها در نظر گرفته شده که هر ساله از سوی وزارت بهداشت اعلام می شود.
مزایا و معایب رشته پزشکی
مزایا:
- جایگاه اجتماعی بالا
- درآمد مناسب
- امکان مهاجرت و اشتغال جهانی
- رضایت از کمک به دیگران
معایب:
- طولانی بودن دوره تحصیل
- فشار کاری زیاد
- شیفتهای شبانه و مسئولیت بالا
جمعبندی
رشته پزشکی نهتنها یکی از سختترین و طولانیترین رشتههای دانشگاهی است، بلکه از ارزشمندترین و تأثیرگذارترین مشاغل نیز بهشمار میرود. اگر علاقه، پشتکار و روحیه خدمت به انسانها را دارید، انتخاب رشته پزشکی میتواند مسیر موفقیت و رضایت شغلی شما را رقم بزند. برای کسب اطلاعات بیشتر و دریافت مشاوره تحصیلی میتوانید از طریق تلفن های درج شده در سایت با ما در ارتباط باشید.
