بیناییسنجی یا Optometry یکی از جذابترین رشتههای گروه علوم پزشکی است که با پیشگیری، تشخیص و اصلاح مشکلات بینایی سروکار دارد. در دنیای امروز که استفاده از ابزارهای دیجیتال افزایش یافته، تعداد افرادی که دچار ضعف بینایی، خشکی چشم و اختلالات دید میشوند، بیشتر از گذشته شده است؛ به همین دلیل نیاز به متخصصان بیناییسنج هر روز در حال افزایش است. اگر علاقهمندید بدانید رشته بیناییسنجی چیست، چه مهارتهایی لازم دارد و آینده شغلی آن چگونه است، در این مقاله همراه ما باشید.
رشته بیناییسنجی چیست؟
بیناییسنجی یک علم تخصصی در حوزه سلامت چشم است که با ارزیابی عملکرد بینایی و تشخیص اختلالات دید مانند نزدیکبینی، دوربینی، آستیگماتیسم، پیرچشمی و مشکلات تطابق چشم سروکار دارد. دانشآموختگان این رشته با عنوان اپتومتریست شناخته میشوند و نقش مهمی در پیشگیری از عیوب انکساری و حفظ سلامت بینایی جامعه دارند.
اپتومتریست چه کار میکند؟
یک بیناییسنج بر اساس آموزشهای تخصصی خود میتواند خدمات زیر را ارائه دهد:
اندازهگیری نمره چشم و تجویز عینک
یکی از مهمترین وظایف اپتومتریست، تعیین نمره دقیق چشم و انتخاب بهترین عدسی و فریم برای اصلاح دید است.
تجویز لنز طبی و رنگی
اپتومتریست پس از بررسی شرایط چشم، لنزهای تماسی طبی، نرم، سخت یا لنزهای زیبایی را برای استفاده ایمن و اصولی تجویز میکند.
تشخیص اولیه بیماریهای چشمی
اگرچه اپتومتریست جراح نیست، اما قادر است علائم اولیه بیماریهایی مثل آب مروارید، گلوکوم و رتینوپاتی دیابتی را تشخیص دهد و بیمار را به چشمپزشک ارجاع دهد.
توانبخشی بینایی
آموزش تمرینات بینایی و کمک به افرادی که دچار تنبلی چشم، انحراف چشم یا مشکلات بینایی در اثر آسیبهای عصبی هستند.
تشخیص مشکلات دید در کودکان
اپتومتریستها در غربالگری بینایی کودکان و تشخیص اختلالات رشد بینایی نقش ویژهای دارند.
بازار کار رشته بینایی سنجی
یکی از مهمترین نکات مثبت که باید درباره رشته بینایی سنجی به آن اشاره داشته باشیم بازار کار بسیار مناسب این رشته است. در خیلی از رشته های مهندسی و یا حتی علوم پزشکی شاهد هستیم که بازار کار تقریبا اشباع شده و فارغالتحصیلان برای ورود به شرکت های مختلف بایستی توانمندی ها و مهارت های خاصی داشته باشند. اما شرایط برای بازار کار رشته بینایی سنجی کاملاً متفاوت است و این رشته در حال حاضر شرایط ویژه ای از این نظر دارد.
دانش آموختگان بینایی سنجی به دلیل نیاز بسیار زیاد به فارغ التحصیلان و مهارتهای مربوط به این رشته بلافاصله بعد از اتمام دوره تحصیل خود می تواند در بازار کار وارد شغل های مختلف شوند. هم در مراکز دولتی و بیمارستان ها نیاز به مهارت های مربوط به این رشته بسیار زیاد است و هم در کلینیک و مطب های شخصی نیز شاهد نیاز مبرم به مهارتهای مربوط به این رشته هستیم. یکی از مهمترین و اصلی ترین دلیل علاقه مندی بسیاری از داوطلبان در کنکور تجربی برای ورود به رشته بینایی سنجی همین بازار کار فوق العاده مناسبی نداشته در کشور ما است.
گرایش های رشته بینایی سنجی
شورای عالی برنامه ریزی علوم پزشکی با همکاری وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی هر چند سال به چند سال برنامه آموزشی رشته های مختلف زیر مجموعه خود را به همراه گرایش های مختلف مربوط به آن را تعریف کرده و در اختیار کاربران قرار میدهد. در هر بار بازنگری صورت گرفته در سرفصل ها و دروس تعیین شده برای هر رشته و همچنین گرایش های مختلف تغییرات ایجاد می شود. طبق آخرین بازنگری به عمل آمده به عنوان برنامه آموزشی دوره کارشناسی پیوسته رشته بینایی سنجی برای این رشته در مقطع کارشناسی هیچگونه گرایشی تعریف نشده و دانشجویان و علاقهمندان برای انتخاب گرایش های تخصصی می توانند در مقطع تحصیلی بالاتر اقدام کنند.
کاربردهای رشته بینایی سنجی
به تبع مانند سایر رشته های علوم پزشکی می توان کاربردهای بسیار زیادی را برای رشته بینایی سنجی نیز در نظر گرفت. کاربردهای رشته بینایی سنجی در وهله اول به ارتقاء سطح علمی خود این رشته مربوط می شوند. در واقع آموزش های حرفه ای در نظر گرفته شده در مقطع کارشناسی و مقاطع تحصیلی بالاتر در بینایی سنجی باعث میشود تا افراد حرفهای بیشتری در این زمینه در کشور پرورش پیدا کند و همین موضوع باعث ایجاد تحقیقات بیشتر و افزایش سطح علمی کشور در این زمینه می شود.
همچنین نکته بسیار مهم دیگر درباره کاربردهای رشته بینایی سنجی این است که در حال حاضر نیاز جامعه به تخصص های این چنینی بسیار زیاد است. چشم از جمله اعضای بدن است که در سنین بالا با مشکلات بسیار زیادی روبرو شده و به دلیل نوع زندگی افراد در جامعه امروز حتی در سنین پایین چالشهای برای آن ایجاد می شود. آموزش های بینایی سنجی و ایجاد مهارت های حرفه ای در افراد در این زمینه می تواند کمک شایانی به جامعه کشور برای هرچه بهتر کردن مشکلات اجتماعی داشته باشد.
درآمد رشته بینایی سنجی
درآمد رشته بینایی سنجی به شرایط دانش آموختگان این رشته بعد از اتمام دوره تحصیل بستگی دارد. با توجه به اینکه بینایی سنجی معمولاً کاری کاملا حرفهای محسوب میشود هر چقدر مهارتها و توانمندی های افراد در این زمینه بیشتر باشد در نهایت می تواند به درآمدهای بالاتری نیز برسند. البته در این بین فاکتورهای دیگری نیز میتواند میزان درآمد دانش آموختگان بینایی سنجی را تحت تاثیر قرار داده و شرایط بهتری را برای این افراد ایجاد نمایند.
به عنوان مثال با افزایش میزان تجربه درآمد این افراد افزایش پیدا میکند. محل زندگی و محل کار یکی دیگر از فاکتور های مهم در درآمد رشته بینایی سنجی خواهد بود. همچنین جایگاه شغلی تعریف شده و محل استخدام یکی دیگر از فاکتورهایی است که میتواند تاثیرات زیادی را بر روی درآمد فارغ التحصیلان رشته داشته باشند.
ادامه تحصیل در رشته بینایی سنجی
یکی از نکات بسیار مهمی که درباره رشته بینایی سنجی باید به بررسی آن بپردازیم شرایط ادامه تحصیل در این رشته است. مانند سایر رشته های علوم پزشکی امکان ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر نیز برای دانش آموختگان مقطع کارشناسی بینایی سنجی وجود دارد. البته شرایط خاصی برای ورود به مقاطع تحصیلی بالاتر در این رشته در نظر گرفته شده که حتماً باید به آن ها دقت داشته باشید.
رشته بینایی سنجی در جهان
رشته بینایی سنجی در جهان نیز به عنوان یک رشته محبوب محسوب میشود و هر ساله علاقه مندان زیادی در بهترین دانشگاه های جهان برای تحصیل در این رشته اقدام می نمایند.
با توجه به اینکه تحصیل در بینایی سنجی در دغدغه ها و چالش های مربوط به رشته هایی مانند پزشکی و داروسازی را نداشته و امکان پذیرش در این رشته ساده تر است به همین دلیل افراد زیادی برای ورود به این رشته در دانشگاه های مختلف اقدام نموده و در نهایت با دریافت مدرک کارشناسی و یا مقاطع بالاتر وارد بازار کار میشوند.
اگر بخواهیم دانشگاه های برتر رشته بینایی سنجی در جهان را تیز کنیم بایستی به آخرین بروزرسانی استاندارد QS سر بزنیم. طبق آخرین بروزرسانی صورت گرفته در سایت این استاندارد ده دانشگاه برتر رشته بینایی سنجی در جهان به شرح زیر هستند:
- دانشگاه پنسیلوانیا آمریکا
- دانشگاه King’s college لندن انگلستان
- دانشگاه جان هاپکینز آمریکا
- دانشگاه ساوتهمپتون انگلستان
- دانشگاه منچستر انگلستان
- دانشگاه وایلی آمریکا
- دانشگاه کارولینای شمالی آمریکا
- دانشگاه آلبرتا کانادا
- دانشگاه تورنتو کانادا
از نظر میزان درآمد نیز شرایط بسیار خوبی برای فارغ التحصیلان بینایی سنجی در سرتاسر جهان وجود دارد و فارغ التحصیلان این رشته حتی با مدرک کارشناسی نیز می توانند در جایگاه های شغلی بسیار عالی قرار گرفته و به درآمدهای مناسبی برسند. در حال حاضر متوسط درآمد سالیانه افراد شاغل در این رشته در بسیاری از کشورهای جهان حدود ۱۱۵ هزار دلار در سال است و در صورت افزایش میزان تجربه و مهارت ها در این زمینه امکان افزایش تا ۲۰۰ هزار دلار در سال نیز وجود دارد.
جمعبندی
بیناییسنجی یکی از رشتههای پیراپزشکی است که ترکیبی از علم، مهارت و ارتباط مستقیم با بیماران را شامل میشود. با توجه به رشد مشکلات بینایی و افزایش نیاز مردم به مراقبتهای چشمی، آینده این رشته بسیار روشن است. اگر به سلامت چشم، کارهای کلینیکی و کمک به بهبود کیفیت زندگی افراد علاقه دارید، رشته بیناییسنجی میتواند انتخابی ایدهآل برای شما باشد. برای کسب اطلاعات بیشتر و دریافت مشاوره تحصیلی از طریق تلفن های درج شده در سایت با گروه آموزشی و مرکز مشاوره تحصیلی دکتر محسن رضازاده همراه باشید.
