رشته مامایی یکی از شاخههای مهم علوم پزشکی است که نقش مستقیم و حیاتی در سلامت مادر و نوزاد دارد. این رشته نه تنها با بارداری و زایمان در ارتباط است، بلکه مراقبتهای قبل و بعد از زایمان، آموزش به مادران، مراقبت از نوزادان و حتی مشاورههای بهداشت باروری نیز بخشی از وظایف ماما به شمار میرود. در این مقاله به معرفی کامل رشته مامایی، بازار کار، مهارتهای لازم و آینده شغلی آن میپردازیم. با گروه آموزشی و مرکز مشاوره تحصیلی دکتر محسن رضازاده همراه باشید.
رشته مامایی چیست؟
مامایی علمی است که به مراقبت از سلامت زنان در دوران بارداری، زایمان و پس از آن میپردازد. ماماها علاوه بر کمک در روند زایمان طبیعی، وظیفه آموزش مادران درباره تغذیه، شیردهی، سلامت جنسی و روشهای پیشگیری از بارداری را نیز بر عهده دارند.
به بیان ساده، مامایی تنها محدود به اتاق زایمان نیست، بلکه شامل یک فرآیند طولانی از مراقبتهای پیش از بارداری تا دوران پس از تولد نوزاد است.
دروس و واحدهای درسی رشته مامایی
دانشجویان مامایی علاوه بر دروس عمومی علوم پایه، باید با طیف وسیعی از دروس تخصصی آشنا شوند. برخی از مهمترین دروس این رشته عبارتند از:
- آناتومی و فیزیولوژی بدن انسان
- بهداشت باروری
- بارداری و زایمان
- بیماریهای زنان
- نوزادان و مراقبتهای ویژه
- تغذیه در دوران بارداری
- روانشناسی رشد و خانواده
مهارتها و تواناییهای لازم برای ماما شدن
برای موفقیت در رشته مامایی، داشتن برخی ویژگیهای شخصیتی و مهارتها ضروری است:
- صبر و تحمل بالا برای همراهی مادران در شرایط سخت زایمان
- مهارتهای ارتباطی قوی جهت ایجاد آرامش در بیماران
- قدرت تصمیمگیری سریع در مواقع اضطراری
- آگاهی بهروز علمی در حوزه بهداشت زنان و نوزادان
بازار کار و آینده شغلی رشته مامایی
رشته مامایی از رشتههایی است که همواره مورد نیاز جامعه است. ماماها میتوانند در حوزههای زیر فعالیت کنند:
- بیمارستانها و مراکز درمانی
- مراکز بهداشت و درمان زنان
- کلینیکهای ناباروری
- مراکز مشاوره بهداشت باروری
- تدریس و پژوهش در دانشگاهها
با افزایش آگاهی جامعه درباره سلامت مادر و نوزاد، فرصتهای شغلی ماماها نیز در حال گسترش است.
رشته مامایی یکی از محبوب ترین و پرطرفدارترین رشته های علوم پزشکی هم در دانشگاه و هم در بازار کار محسوب می شوند. با توجه به اینکه مسئولیت های بسیار گسترده برای ماما در جامعه امروز تعریف می شود از این رو نیاز به داشتن افراد متخصص در این رشته نیز بسیار بیشتر از سایر رشته ها است. فارغ التحصیلان رشته مامایی هم می توانند در بیمارستان ها استخدام شوند و هم شرایط حضور در مراکز درمانی خصوصی را نیز دارا هستند. حتی امروزه ماماهای خصوصی نیز در جامعه ما رایج شده و بسیاری از فارغ التحصیلان این رشته به صورت خصوصی در خانه به ارائه خدمات مربوط به رشته مامایی می پردازند.
نکته بسیار جالب درباره بازار کار رشته مامایی این است که بر خلاف سایر رشته ها که برای ورود به بازار کار مناسب نیاز به ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر دارند، فارغ التحصیلان مامایی در همان مقطع کارشناسی نیز با یک بازار کار فوق العاده عالی رو به رو میشوند. در کنار تمام پست های مدیریتی و سرپرستی این عزیزان می توانند در زایشگاه ها و بیمارستان ها نیز هم به عنوان ماما و هم به عنوان مسئول یک بخش به خدمت بپردازند.
نکته بسیار جالب درباره فارغ التحصیلان این رشته این است که در هر کلینیک و بیمارستانی مسئولیت های بسیار زیادی برای ما تعریف می شود که امکان اجرای تمامی مسئولیت ها توسط یک نفر وجود ندارد و عملاً حتی در یک مرکز درمانی کوچک نیز نیاز به استخدام و وجود چند ماما خواهد بود.
به صورت خلاصه اگر بخواهیم بازار کار رشته مامایی را مورد بررسی و آنالیز قرار دهیم باید عنوان کنیم که فارغ التحصیلان مقطع کارشناسی در این رشته نیز می توانند با یک بازار کار فوق العاده جذاب روبرو شده و بدون هیچگونه معطلی و بلافاصله بعد از پایان دوران تحصیلات با حقوق مناسب وارد بازار کار شوند.
گرایش های رشته مامایی
شورای عالی برنامه ریزی علوم پزشکی با همکاری وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی هر چند سال به چند سال برنامه آموزشی رشته های مختلف زیر مجموعه خود را به همراه گرایش های مختلف مربوط به آن را تعریف کرده و در اختیار کاربران قرار میدهد. در هر بار بازنگری صورت گرفته در سرفصل ها و دروس تعیین شده برای هر رشته و همچنین گرایش های مختلف تغییرات ایجاد می شود. طبق آخرین بازنگری به عمل آمده به عنوان برنامه آموزشی دوره کارشناسی پیوسته رشته مامایی برای این رشته در مقطع کارشناسی هیچگونه گرایشی تعریف نشده و دانشجویان و علاقهمندان برای انتخاب گرایش های تخصصی می توانند در مقطع تحصیلی بالاتر اقدام کنند.
کاربردهای رشته مامایی
رشته مامایی از آن دسته از رشته هایی است که هرچند کاربردهای آن به صورت متمرکز بر روی بخش خاصی از جامعه پزشکی و درمان در کشور قرار می گیرد اما با این حال اهداف و کاربردهای مختلفی را می توان برای این رشته تعریف کرد. بخش قابل توجهی از کاربرد های این رشته به ارتقای سطح بهداشت و سلامت زنان باردار و کودکان مربوط می شود و بخشی از کاربردهای آن نیز مربوط به افزایش ارتقاء سطح کیفیت آموزش های لازم در این باره خواهد بود.
اگر بخواهیم کاربردهای اصلی و شاخص رشته ای مامایی را لیست کنیم موارد زیر می توانند گزینه های اصلی در این لیست باشند:
فارغ التحصیلان مامایی در همان مقطع کارشناسی نیز با یک بازار کار فوق العاده عالی رو به رو میشوند. در کنار تمام پست های مدیریتی و سرپرستی این عزیزان می توانند در زایشگاه ها و بیمارستان ها نیز هم به عنوان ماما و هم به عنوان مسئول یک بخش به خدمت بپردازند.
نکته بسیار جالب درباره فارغ التحصیلان این رشته این است که در هر کلینیک و بیمارستانی مسئولیت های بسیار زیادی برای ما تعریف می شود که امکان اجرای تمامی مسئولیت ها توسط یک نفر وجود ندارد و عملاً حتی در یک مرکز درمانی کوچک نیز نیاز به استخدام و وجود چند ماما خواهد بود.
به صورت خلاصه اگر بخواهیم بازار کار رشته مامایی را مورد بررسی و آنالیز قرار دهیم باید عنوان کنیم که فارغ التحصیلان مقطع کارشناسی در این رشته نیز می توانند با یک بازار کار فوق العاده جذاب روبرو شده و بدون هیچگونه معطلی و بلافاصله بعد از پایان دوران تحصیلات با حقوق مناسب وارد بازار کار شوند.
درآمد رشته مامایی
صحبت درباره درآمد دانش آموختگان رشته مامایی در بازار کار بسیار زیاد است. درباره میزان حقوق افراد فارغ التحصیل در این رشته در درجه اول باید به عوامل موثر اشاره کنیم. با توجه به اینکه میانگین حقوق در نظر گرفته شده برای فارغ التحصیلان این رشته در پست ها و ردیف های شغلی مختلف تفاوت های زیادی با یکدیگر دارند از این رو لازم است تا ابتدا عوامل موثر بر افزایش حقوق این عزیزان را باهم بررسی کنیم و سپس به بررسی میزان حقوق رشته مامایی بپردازیم.
- در درجه اول از اصلی ترین عوامل تاثیر گذار بر روی درآمد رشته مامایی می توان به ردیف شغلی تعریف شده برای این عزیزان اشاره کرد. ردیف های شغلی مدیریتی معمولاً دارای حقوق بیشتری هستند.
- مرکز درمانی مورد نظر نیز یکی دیگر از عوامل موثر در تعیین میزان حقوق این افراد است. بیمارستان های دولتی و یا کلینیک های خصوصی هر یک حقوق و مزایای خاصی برای ماماها در نظر می گیرند.
- میزان تجربه و مهارت های افراد نیز تاثیر بسزایی بر روی میزان حقوق آنها خواهد داشت.
- ساعات کاری و شیفت های تعیین شده کاری از دیگر عوامل موثر برای ماماها می باشند.
با بررسی تمام این عوامل و برخی عوامل مشخص دیگر مانند میزان سابقه کاری و میزان تحصیلات به صورت متوسط می توان حقوق قابل توجهی برای افراد فارغ التحصیل در این رشته متصور شد.
ادامه تحصیل در رشته مامایی
نوبت بررسی شرایط ادامه تحصیل در رشته مامایی می رسد. علاقهمندان به حضور در ردیف های شغلی بهتر و همچنین کسب درآمد های بیشتر معمولاً ترجیح میدهند تا تحصیلات خود را در مقاطع تحصیلات تکمیلی ادامه داده و با دانش و مهارت های بیشتری وارد بازار کار شوند.
اگر به رشته های علوم پزشکی علاقه مند هستید در سایت گروه آموزشی دکتر محسن رضازاده می توانید با ویژگی های رشته پزشکی، دندانپزشکی، دامپزشکی و سایر رشته های تحصیلی علوم تجربی آشنا شوید.
رشته مامایی در جهان
رشته مامایی در جهان نیز جذابیت های بسیار زیادی داشته و بسیاری از افراد برای ادامه تحصیل این رشته را انتخاب می نمایند. این رشته در سطح جهان هم از نظر بازار کار و شرایط درآمدی در وضعیت بسیار مناسبی قرار گرفته و هم از نظر ادامه تحصیل می توان از خدمات بهترین و برترین دانشگاه های جهان استفاده نمود. حتی دانشجویان ایرانی نیز می توانند برای ادامه تحصیل در مقاطع تحصیلی بالاتر از خدمات بهترین دانشگاه های جهان استفاده نمایند.
رشته مامایی در جهان (Midwife) به دلیل نیاز مبرم جامعه انسانی به رعایت بهداشت در زمان بارداری اهمیت بسیار زیادی پیدا کرده است. در حال حاضر در بسیاری از کشورهای دور افتاده و محروم جهان از جمله کشورهای قاره آفریقا نیازهای بهداشتی در زمان بارداری به مراتب زیاد شده و افزایش روز افزون جمعیت نیز باعث میشود تا نیاز به تخصص و مهارت های رشته باز هم افزایش پیدا کند.
برای اینکه شرایط رشته مامایی در جهان را بهتر درک کنید لازم دانستیم تا برترین دانشگاه های جهان و همچنین میانگین حقوق افراد فارغ التحصیل در این رشته در کشورهای مختلف را با شما در میان بگذاریم. در حال حاضر طبق آخرین رده بندی برترین دانشگاه های جهان برای رشته مامایی در استاندارد QS رتبه بندی زیر را شاهد هستیم:
- دانشگاه پنسیلوانیا در فیلادلفیا آمریکا
- King’s college لندن
- دانشگاه جان هاپکینز در بالتیمور آمریکا
- دانشگاه واشنگتن در سیاتل آمریکا
- دانشگاه ساوتهمپتون در انگلیس
- دانشگاه منچستر انگلیس
- دانشگاه وایلی آمریکا
- دانشگاه کارولینای شمالی در آمریکا
- دانشگاه آلبرتا در کانادا
- دانشگاه تورنتو در کانادا
همچنین در میان دانشگاه های قاره آسیا نیست دانشگاه چینی ها در هنگ کنگ و همچنین دانشگاه ملی سنگاپور بهترین جایگاه را در رده بندی برترین دانشگاه های جهان برای رشته مامایی در اختیار دارند. امکان ادامه تحصیل در مقطع کارشناسی ارشد و دکترا نیز در برترین دانشگاه جهان برای فارغ التحصیلان رشته مامایی وجود دارد و هر ساله برنامه های تحصیلی مختلفی نیز برای پذیرش دانشجویان بین المللی در این رشته تعریف می شود.
بازار کار رشته مامایی در جهان نیز شرایط بسیار مناسبی دارد. البته دقیقاً مانند بازار کار ایران فعالیت در این رشته در بازار کار جهانی نیز البته به عوامل موثر مختلف میتواند درآمد متفاوتی را برای فارغ التحصیلان در این رشته به دنبال داشته باشد. در حال حاضر میانگین حقوق افراد شاغل در رشته مامایی در هر سال نزدیک به ۹۰ هزار دلار است. افراد تازهکار که به تازگی فارغ التحصیل شده و هنوز تجربه بالایی در این زمینه ندارند می توانند به درآمدهای ۳۸ هزار دلاری برسند و افراد با تجربه و تخصص های بالاتر نیز می تواند درآمد خود را تا ۱۱۶ هزار دلار در سال افزایش دهند.
همچنین کسانی که تخصص های بالاتری را در رشته مامایی کسب کرده و به عنوان پرستار ماما استخدام شده باشند می توانند به میانگین حقوقی ۱۰۰ هزار دلاری برسند. افراد تازه کار با این تخصص میتوانند حقوق ۷۷ هزار دلاری داشته باشند و افراد با تجربه بالاتر نیز میتوانند تا میزان حقوق ۱۲۵ هزار دلار در سال برسند. البته شایان ذکر است که بر اساس کشور محل کار و حتی شهر محل کار ممکن است حقوق رشته مامایی در جهان تفاوت های قابل توجهی داشته باشد.
مقایسه رشته مامایی با رشته زنان و زایمان
یکی از چالش های ذهنی که برای افراد علاقمند به رشته مامایی در میان دانشجویان ایرانی وجود دارد این است که آیا امکان ادامه تحصیل در رشته زنان و زایمان در ادامه برای فارغ التحصیلان رشته مامایی وجود دارد و یا اینکه چه شباهت هایی میان رشته مامایی و رشته زنان و زایمان است. دقت داشته باشید که همانطور که اشاره کردیم رشته مامایی به عنوان یکی از زیر مجموعه های گروه پزشکی در مقطع کارشناسی در دانشگاه های کشور ارائه می شود. دانشجویان می توانند با حضور در مقطع کارشناسی دوره لیسانس مامایی را سپری کرده و در این دوره فارغ التحصیل شوند.
اما رشته زنان و زایمان به عنوان یکی از تخصص های بسیار مهمه رشته پزشکی محسوب می شود و فرآیند ورود و فارغ التحصیلی از آن با رشته مامایی کاملاً متفاوت است. علاقهمندان به تحصیل در رشته زنان و زایمان می بایست ابتدا ۷ سال دوره عمومی پزشکی را در دانشگاه پشت سر گذاشته و سپس برای مقاطع بالاتر و در بخش تخصص های حرفهای وارد رشته زنان و زایمان شوند. با توجه به این موضوع امکان ادامه تحصیل در تخصص زنان و زایمان برای فارغ التحصیلان رشته مامایی نیز عملاً وجود نخواهد داشت.
مزایا و چالشهای رشته مامایی
مزایا:
- ارتباط مستقیم با یکی از زیباترین مراحل زندگی (تولد انسان)
- امنیت شغلی بالا به دلیل نیاز همیشگی جامعه
- امکان فعالیت در بخشهای متنوع درمانی و آموزشی
چالشها:
- فشار کاری و مسئولیت سنگین
- شیفتهای شبانه و شرایط سخت اتاق زایمان
- نیاز به صبر و توان روحی بالا
جمعبندی
رشته مامایی یکی از ارزشمندترین و در عین حال پرمسئولیتترین رشتههای علوم پزشکی است که علاقهمندان به حوزه سلامت زنان و کودکان میتوانند آن را انتخاب کنند. اگر عاشق کمک به مادران در مسیر بارداری و زایمان هستید و توانایی مدیریت شرایط بحرانی را دارید، مامایی میتواند انتخابی ایدهآل برای شما باشد. برای کسب اطلاعات بیشتر و دریافت مشاوره توسط بهترین مشاور حلی می توانید از طریق راه های ارتباطی درج شده در سایت با ما در ارتباط باشید.
