وبلاگ

رشته مهندسی نساجی یکی از قدیمی‌ترین و در عین حال کاربردی‌ترین رشته‌های مهندسی است که با زندگی روزمره همه ما ارتباط مستقیم دارد. از لباس‌هایی که می‌پوشیم تا فرش، پرده، منسوجات پزشکی و حتی قطعات صنعتی، همگی به صنعت نساجی وابسته هستند. در این مقاله قصد داریم به طور کامل رشته مهندسی نساجی، گرایش‌ها، مهارت‌های موردنیاز، آینده شغلی و بازار کار آن را معرفی کنیم. با گروه آموزشی و مرکز مشاوره تحصیلی دکتر محسن رضازاده همراه باشید.

مهندسی نساجی چیست؟

مهندسی نساجی علمی است که به بررسی، طراحی و تولید انواع الیاف، نخ، پارچه و منسوجات صنعتی می‌پردازد. دانشجویان این رشته علاوه بر دروس پایه مهندسی مانند ریاضی و فیزیک، با مباحثی نظیر شیمی نساجی، مکانیک الیاف، رنگرزی، تکمیل پارچه، طراحی ماشین‌های نساجی و فناوری‌های نوین آشنا می‌شوند.

گرایش های رشته مهندسی نساجی

رشته مهندسی نساجی در مقاطع کارشناسی و تحصیلات تکمیلی دارای گرایش‌های متنوعی است که مهم‌ترین آنها عبارتند از:

• گرایش فناوری نساجی: بررسی فرآیند تولید الیاف، نخ و پارچه
• گرایش شیمی نساجی و علوم الیاف: تمرکز بر رنگرزی، تکمیل و بهبود خواص پارچه
• گرایش پوشاک: طراحی و تولید لباس و فرآیندهای مرتبط با صنعت مد
• گرایش منسوجات صنعتی: کاربرد منسوجات در صنایع مختلف مانند خودروسازی، پزشکی، هوافضا و نظامی
• گرایش مدیریت و بازاریابی نساجی: ترکیب علوم مدیریت با تولید و تجارت نساجی

رشته مهندسی نساجی مطابق با چارت جدید آموزشی ارائه شده در فروردین ۱۴۰۰ در مقطع کارشناسی مشتمل بر ۶ گرایش مختلف است.

مهندسی نساجی گرایش مهندسی فناوری نساجی

تبدیل الیاف به نخ، نخ به منسوجات و روش های صنعتی مختلف به کار گرفته شده در صنعت نساجی نیاز به آموزش های حرفه ای و تخصصی دارد. هدف از گرایش مهندسی فناوری نساجی تربیت افراد متخصص برای پیش برد این اهداف در صنعت نساجی است. در این گرایش دانشجویان باید با ماشین آلات حرفه ای مورد استفاده در این بخش آشنا شده و نحوه تبدیل الیاف به نخ و نخ به منسوجات را با این دستگاه ها آموزش ببینند.

مهندسی نساجی گرایش مهندسی الیاف

در گرایش مهندسی الیاف هدف اصلی تربیت دانشجویانی است که درک کاملی از کیفیت و ماهیت الیاف مورد استفاده در این صنعت داشته باشند. مواردی مانند خواص الیاف، عوامل موثر بر تخریب و یا روش های بالا بردن کیفیت آنها از جمله مهم ترین مباحثی است که در این گرایش از رشته مهندسی نساجی دنبال می شود.

مهندسی نساجی گرایش مهندسی شیمی نساجی

هدف از توسعه گرایش مهندسی شیمی نساجی آشنایی دانشجویان با مواد شیمایی به کار گرفته شده در رنگرزی منسوجات و بررسی تأثیر آنها بر خواص محصولات نهایی است. در این گرایش دانشجویان آماده می شوند تا به صورت کاملاً حرفه ای مواد مورد استفاده در این صنعت برای رنگرزی را تجزیه و تحلیل کرده و طرز استفاده از این مواد را نیز فرا بگیرند.

مهندسی نساجی گرایش مهندسی پوشاک

یکی دیگر از گرایش های مهندسی نساجی گرایش مهندسی پوشاک است که در آن فارغ التحصیلان باید در اشل بسیار بزرگ صنعتی زمینه ساز طراحی‌های بهینه لباس و پوشاک شوند. در کشور ما بخش تولید فرش و موکت که به گرایش مهندسی فناوری نساجی مرتبط می شود، بیشتر در معرض توجه قرار گرفته اما در عوض گرایش پوشاک به دلیل نوع بازار کار کمتر مورد استقبال واقع شده است.

مهندسی نساجی گرایش مهندسی منسوجات صنعتی

همچنین از دیگر گرایش های رشته مهندسی نساجی گرایش مهندسی منسوجات صنعتی است. در این گرایش دانشجویان بیشتر در حال تحصیل برای درک بیشتر الیاف و منسوجات صنعتی هستند. شیمی منسوجات فنی، منسوجات و پوشاک فنی از جمله درس های تخصصی این گرایش محسوب می شوند که دانشجویان در این دروس مهارت های خود را برای کار با الیاف صنعتی بالاتر می برند.

مهندسی نساجی گرایش مهندسی رنگ و پوشش

گرایش مهندسی رنگ و پوشش گرایش دیگری از رشته مهندسی نساجی است که در این گرایش نیز مطالب درسی بیشتر به سمت مسائل مربوط به رنگرزی و شیمی مهندسی نساجی پیش می روند. شیمی پلیمر، مبانی الکتروشیمی و اصول شیمی رنگ از جمله دروس تخصصی در نظر گرفته شده برای این گرایش مهندسی نساجی هستند که در طول ۸ نیمسال تحصیلی باید توسط دانشجویان گذرانده شوند.

هر ۶ گرایش مهندسی نساجی دارای دروس عمومی، پایه و اصلی یکسان در دانشگاه هستند اما دروس تخصصی و اختیاری متفاوتی برای آنها تعریف می شود. در ادامه با تشریح واحدهای درسی رشته مهندسی نساجی در گرایش های مختلف، دروس ارائه شده برای این گرایش ها را بهتر درک خواهید کرد.

بازار کار و آینده شغلی مهندسی نساجی

با توجه به گستردگی صنعت نساجی، فرصت‌های شغلی متنوعی برای فارغ‌التحصیلان این رشته وجود دارد. برخی از حوزه‌های کاری عبارتند از:

• کار در کارخانه‌های تولید نخ، پارچه و پوشاک
• فعالیت در بخش رنگرزی، چاپ و تکمیل
• طراحی و تولید منسوجات صنعتی و پزشکی
• ورود به حوزه مد و طراحی لباس
• مدیریت کیفیت و کنترل فرآیندهای تولید
• پژوهش و نوآوری در زمینه الیاف نوین و نساجی هوشمند

همچنین با توجه به رشد روزافزون فناوری نانو و نیاز صنایع مختلف به منسوجات تخصصی، پیش‌بینی می‌شود بازار کار مهندسی نساجی در آینده بیش از پیش گسترش یابد.

شرایط بازار کار رشته مهندسی نساجی با سایر رشته های مهندسی تفاوت های بسیار زیادی دارد. در حال حاضر نساجی بعد از صنعت نفت تبدیل به دومین صنعت بزرگ کشور ایران شده و کارخانجات و کارگاه های تولیدی بسیار زیادی در سرتاسر کشور راه اندازی شده است.

همچنین وجود کارخانجات بسیار متعدد نساجی در شهرستان ها باعث شده تا بازار کار رشته محدود به پایتخت یا شهر تهران نباشد و حتی کاربران در شهرستان ها از شرایط کار بهتری نسبت به تهران برخوردار باشند. همچنین با توجه به اینکه تعداد دانشگاه های بسیار محدودی در سراسر کشور رشته مهندسی نساجی را به دانشجویان ارائه می کنند از این رو تعداد دانشجویان این رشته نیز نسبت به سایر رشته های مهندسی کمتر بوده و بازار کار بهتری در انتظار آنها قرار دارد.

دانشجویان رشته مهندسی نساجی در زمینه های مختلفی هم می توانند به صورت خویش فرما کار کنند و هم به صورت کارمندی در شرکت ها و کارخانجات مختلف با سمت های مختلف استخدام شوند. استخدام در وزارت صنایع یا کارخانجات بزرگ تولید منسوجات مختلف از جمله بازار کار ایده آل این رشته محسوب می‌شود اما جدای از این دو فارغ التحصیلان رشته مهندسی نساجی می توانند در شغل ها و سمت های زیر نیز مشغول به کار شوند:

استخدام به عنوان مدیر تولید در صنایع تولیدی مختلف استخدام به عنوان مدیر فروش و بازاریابی در کارخانجات و شرکت های ارائه دهنده محصولات نساجی مدیر بخش های مختلفی مانند سالن های رنگرزی و یا بخش طراحی پوشاک با توجه به گرایش دانشجویان در دانشگاه محل تحصیل مدیر تولید محصولات نانو شرکت های تولیدی محصولات نساجی و کمک پزشکی شرکت های تولیدی محصولات مربوط به خودرو و یا هواپیما

همچنین فارغ التحصیلان رشته مهندسی نساجی می توانند به عنوان خویش فرما نیز کسب و کار مربوط به گرایش تحصیلی خود را راه‌اندازی کرده و شرایط ایده آلی را برای زندگی خود رقم بزنند.

مهارت‌های موردنیاز برای موفقیت در مهندسی نساجی

دانشجویان و علاقه‌مندان به این رشته برای پیشرفت باید علاوه بر دانش تئوری، مهارت‌های زیر را تقویت کنند:

• آشنایی با نرم‌افزارهای طراحی و شبیه‌سازی نساجی
• توانایی کار در خطوط تولید و دستگاه‌های صنعتی
• خلاقیت در طراحی پارچه و پوشاک
• دانش کافی در شیمی و مواد
• توانایی تحلیل و حل مسائل مهندسی

کاربردهای رشته مهندسی نساجی

دانشجویان رشته مهندسی نساجی باید مهارت ها و قابلیت های مختلفی داشته باشند. توانایی های مدیریتی و هم توانایی های تخصصی مربوط به رشته برای ورود به بازار کار در رشته مهندسی نساجی لازم است. وقتی توانایی ها و قابلیت های فارغ التحصیلان رشته‌ مهندسی نساجی را مرور کنیم کاربردهای این رشته تحصیلی را نیز بهتر درک خواهیم کرد. مهندسین نساجی با توجه به مهارت ها و دانش هایی که به دست آورده اند، امکان فعالیت در بخش های مختلفی از این صنعت خواهند داشت.

در بخش تولید محصولات پزشکی و کمک پزشکی مهندسین نساجی می توانند ایده های بسیار ایده آلی را به بازار ارائه نمایند. با توجه به اینکه استفاده از منسوجات و الیاف برای تولید محصولات پزشکی در جهان بسیار گسترده شده است و همچنین این الیاف با بدن انسان و طبیعت سازگار هستند استفاده از محصولات نساجی در این صنعت روبه افزایش است.

از دیگر کاربردهای مهندسی نساجی می توان به تولید الیاف مختلف برای صنایع مانند خودروسازی، هواپیماسازی و صنایع مربوط به هوا فضا است که نیاز به تولید قطعاتی با کیفیت و مقاومت بسیار بالا اما با وزن کم در آنها احساس می شود.

طراحی و تولید و بهینه کردن پوشاک یکی دیگر از کاربردهای است که میتوان برای رشته مهندسی نساجی برشمرد. پوشاک مورد استفاده برای بشر هر ساله با تغییرات زیادی همراه می شود و مهندسین نساجی کسانی هستند که می‌توانند ایده های نوین را به این صنعت اضافه کنند. تولید منسوجات و الیاف مدرن همراه با فناوری های خاص برای حفظ رطوبت بدن انسان و بهینه کردن شرایط تنفس از جمله دیگر کاربردهایی است که رشته مهندسی نساجی خواهد داشت.

چرا انتخاب رشته مهندسی نساجی ارزشمند است؟

انتخاب این رشته می‌تواند فرصت‌های شغلی متنوعی در داخل و خارج از کشور برای شما فراهم کند. از سوی دیگر، نساجی صنعتی پویا و همواره در حال تحول است که با مد، فناوری، پزشکی و صنایع پیشرفته پیوند خورده است. بنابراین فارغ‌التحصیلان این رشته می‌توانند علاوه بر اشتغال، در حوزه کارآفرینی و صادرات نیز نقش‌آفرین باشند.

ادامه تحصیل در رشته مهندسی نساجی

تعداد دانشگاه های خیلی زیادی در سرتاسر کشور امکان تحصیل در رشته مهندسی نساجی را برای دانشجویان در نظر نگرفته اند و این رشته تنها در دانشگاه های صنعتی محدودی ارائه می شود. اما با این حال علاقمندان به ادامه تحصیل در رشته مهندسی نساجی در مقاطع بالاتر نیز می توانند از خدمات این دانشگاه ها استفاده نمایند

رشته مهندسی نساجی در جهان

امکان ادامه تحصیل در رشته مهندسی نساجی در بهترین و بزرگترین دانشگاه های جهان برای علاقمندان وجود دارد. در آخرین رتبه بندی انجام گرفته بهترین دانشگاه های آموزش مهندسی نساجی در گرایش های مختلف دانشگاه کارولینای شمالی آمریکا، دانشگاه نبراسکا آمریکا، دانشگاه منچستر انگلیس، دانشگاه لیدز انگلیس و دانشگاه بولتون انگلیس هستند. دانشگاه شانگهای و دانشگاه پلی‌تکنیک هنگ کنگ نیز بهترین دانشگاه‌های آسیایی طبق رتبه بندی استاندارد QS در این زمینه می باشند.

البته لازم به توضیح است که هرچند ادامه تحصیل در تمام گرایش های مهندسی نساجی در بهترین دانشگاه های دنیا وجود دارد اما تمام دانشگاه ها تمامی این گرایش ها را ندارند و برای انتخاب بهترین دانشگاه در گرایش های مختلف باید به سایت این دانشگاه ها مراجعه کنید. به عنوان مثال در گرایش فشن و مد دانشگاه بولتون انگلیس از اساتید بسیار با تجربه برای آموزش استفاده کرده و جایگاه به مراتب بهتری دارد.

جمع بندی

رشته مهندسی نساجی ترکیبی از علم، هنر و صنعت است و کسانی که به طراحی، نوآوری و کار در صنایع بزرگ علاقه دارند، می‌توانند آینده موفقی در این رشته داشته باشند. اگر به دنبال انتخاب رشته‌ای هستید که هم با زندگی روزمره مردم سروکار دارد و هم جای پیشرفت و خلاقیت فراوانی دارد، مهندسی نساجی می‌تواند گزینه‌ای عالی برای شما باشد. برای کسب اطلاعات بیشتر و دریافت مشاوره انتخاب رشته دانشگاه می توانید از طریق تلفن های درج شده با گروه آموزشی دکتر محسن رضازاده در ارتباط باشید.